Fysio en fitness
In 1889 werd door twee gymnastiekleraren in Utrecht het 'Genootschap ter beoefening van het heilgymnastiek in Nederland' op. Honderd jaar later kreeg het genootschap de naam Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie.
Fysiotherapie is bedoeld voor mensen met klachten aan het houdings- en bewegingsapparaat. Daaronder vestaan we functiestoornissen aan spieren, banden, gewrichten en pezen. Ook problemen als gevolg van functiestoornissen aan het zenuwstelsel, longen, hart, bloedvaten en huid kunnen worden behandeld.
De fysiotherapeut is de deskundige op het gebied van bewegen. Patienten die problemen hebben in het bewegen kunnen bij ongeveer 20.000 fysiotherapeuten in Nederland terecht. Deze therapeuten zijn werkzaam in zelfstandige praktijken, gezondheidscentra, ziekenhuizen, revalidatiecentra, verpleeghuizen en op de bedrijfsvloer. Dit laatste komt tegenwoordig steeds vaker voor.
Met problemen als bijvoorbeeld pijn aan spieren, gewrichten, banden en pezen, zwellingen aan gewrichten, krachtvermindering, stijfheid, evenwichtsstoornissen en ademhalingsproblemen kun je terecht bij de fysio.
Methodes
• Beweginstherapie.
Dit wordt ook wel oefentherapie genoemd, bestaat uit gerichte mobiliserende, stabiliserende en spierversterkende oefeningen en oefeningen en advies gericht op houdingscorrectie en het verbeteren van bewegingsgewoonten.
• Massage.
Dit wordt gebruikt tegen spierspanning en spierpijn. Hierbij wordt de bloedsomloop in de weefsels gestimuleerd en vermindert de spierspanning.
• Fysische therapie.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van bijvoorbeeld geluidsgolven, microgolf therapie, lichttherapie en ijspakken. Deze methode wordt meestal gebruikt in de acute fase waarbij er nog niet gemasseerd of geoefend kan worden.
Specialisten
• Algemeen fysiotherapeut
• Kinderfysiotherapeut (gespecialiseerd in het behandelen van kinderen van 0 tot 16 jaar)
• Oedeemfyshiotherapeut (gespecialiseerd in het behandelen van mensen die last hebben van oedeem, een abnormale ophoping van vocht in het lichaam)
• Bekkenfysiotherapeut (richt zich op het behandelen van mensen met problemen in het gebied van lage rug en bekken, buik en bekkenbodem)
• Manueel therapeut (gespecialiseerd in onderzoek en behandeling van mensen met klachten van klachten van de wervelkolom en de gewrichten in de armen en benen.
• Geriatriefysiotherapeut (fysiotherapie voor ouderen)
• Sportfysiotherapeut (gericht op mensen met blessures die toch weer willen gaan sporten, maar ook preventie, voorlichting en advies voor iedereen die sport of wilt gaan sporten)
• Psychosomatisch werkend fysiotherapeut (gespecialiseerd in het behandelen van spannings- of stressgerelateerde klachten)
• Arbeidsfysiotherapeut (richt zich op werkgerelateerde problemen van de individuele werknemer)
Fitness
Fitness is de verzamelterm voor activiteiten die ervoor zorgen dat je in een betere algemene conditie komt. Hierbij komen de vijf kerneigenschappen met betrekking tot sporten bij kijken:
• Uithoudingsvermogen
• Kracht
• Lenigheid
• Coordinatie
• Snelheid
Bodybuilding en krachttraining zijn beiden afgeleid van fitness. Bodybuilding is gericht op de groei van de spieren, hierdoor worden veel 'niet-functionele' bewegingen gebruikt. Krachttraining is voornamelijk ondersteunend voor de sport die wordt uitgeoefend, dus gaat gepaard met gerichte bewegingen die ook toegepast worden in desbetreffende sport.
Bij de sportschool kun je gebruik maken van vele verschillende soorten fitnessapparatuur, de een om je spieren te versterken, de ander om vet te verbranden etc.
Warming up
Als je begint met trainen moet je zorgen dat je spieren goed warm en los zijn. Je hebt zo'n 10 tot 15 minuutjes nodig om op te warmen. Dit kan door bijvoorbeeld op de hometrainer te gaan zitten of op de loopband rustig op te warmen. Je kan natuurlijk ook voorafgaand aan een trainingsessie buiten kunnen gaan fietsen of hardlopen of een aantal series van oefeningen met lichte gewichten.
Na zo'n warming up kun je als je spieren nog niet los genoeg aanvoelen nog even stretchen. Hiervoor moet je wel voorzichtig zijn, voor diverse stretchoefeningen verwijzen wij je dus naar de instructeur op de sportschool.
Trainingswijzen
Er zijn verschillende trainingswijzen. Elke oefening valt onder een van deze vier manieren:
• Droog
Droog trainen betekend het trainen om je spieren beter tot uiting te laten komen voor voornamelijk lichaamsvet te verbranden. Het gaat hier dus voornamelijk om het verbeteren van de spierdefinitie en niet het groter maken van de spieren. Lichte gewichten en veel herhalingen zijn hiervoor dan ook de kernwoorden. De oefeningen worden in hoog tempo uitgevoerd en er wordt geen rust genomen tussendoor. Hierdoor wordt het lichaamsvet verbrandt. Let wel op de voorgeschreven houding bij de oefeningen ter voorkoming van blessures.
Hardlopen, joggen, fietsen, zwemmen en andere cardio-bewegingsvormen zijn een goede ondersteuning bij het droog-trainen.
• Massa
Trainen voor massa betekent dat je traint om grotere spieren te krijgen. Het gaat dus om de omvang. Doe je aan trainen voor massa, dan werk je met relatief zware gewichten en doe je relatief weinig herhalingen. De oefeningen worden in een gecontroleerd laag tempo uitgevoerd en tussen de oefeningen kunnen korte pauzes ingelast worden. Dit zorgt ervoor dat lichaamsreserves worden omgezet in massa. Let ook hierbij goed op de voorgeschreven houding bij de oefening. Bij het trainen voor massa wordt het niet aangeraden veel cardio-bewegingsvormen te doen. Bij deze bewegingen worden de lichaamsreserves juist verbrand en kunnen dan niet meer opgezet worden in massa.
• Kracht
Trainen voor kracht wil zeggen dat je traint om je lichaam sterker te maken. Spierdefinitie en -omvang zijn dus niet de primaire doelen. Net als bij trainen voor massa moet ook bij trainen voor kracht gewerkt worden met relatief zware gewichten en weinig herhalingen. Anders dan bij trainen voor massa moeten er zowel explosieve als rustige en gecontroleerde oefeningen worden gedaan. Een pauze van enkele minuten mag en weer moet er gelet worden op de voorgeschreven houding. Door veel cardio-oefeningen te doen worden de lichaamsreserves verbrand en heeft je lichaam minder energiebronnen om aan te spreken, dit wordt daarom ook afgeraden als je traint voor kracht
• Combinatie
Een combinatietraining wil zeggen dat je aan spierdefinietie, -massa en kracht wilt winnen. Een driedelig trainingsdoel dus. Geen van de individuele trainingsdoelen wordt hiermee zo optimaal berijkt als wanneer je voor een afzonderlijk doel zou trainen. Bij elke oefening wordt er zowel met lichte gewichten en groot aantal herhalingen als met zware gewichten en weinig herhalingen gewerkt. Het tempo varieert ook steerd. Let goed op de voorgeschreven houding om bressures te voorkomen en pauze's van maximaal twee minuten zijn toegestaan. Om de combinatietrainingswijze te ondersteunen kan er met mate gebruik gemaakt worden van cardio-trainingsvormen.
Doelen
Wees realistisch met de doelen die je jezelf stelt. Bij het trainen komt een hoop werk en discipline kijken. Iedereen is anders en je meot jezelf dus nooit spiegelen aan iemand anders. Blijf eerlijk en realistisch tegen jezelf.
Sportschool versus thuis trainen
Het is goed mogelijk om thuis (een deel van de) oefeningen te doen en te trainen, mits je over de juiste uitrusting beschikt. Thuis trainen heeft als voordelen dat je het kan doen in je eigen tijd en in je eigen omgeving. Een nadeel is dat er geen begeleiding aanwezig is. Vooral als je net begint is het belangrijk dat je leert op de goede manier je oefeningen uit te voeren. Onze voorkeur gaat uit naar het trainen op een sportschool, met als extra voordeel dat er op de sportschool een grotere variatie aan uitrusting is (denk aan apparaten en halters).
Apparaten versus losse gewichten
Het eerste wat opvalt als je een sportschool binnenstapt is dat er veel apparaten staan. Deze apparaten helpen je verschillende spiergroepen te trainen en zorgen ervoor dat je een oefeningen correct uitvoert (doordat de beweging die je moet maken vast ligt). Bepaalde oefeningen kunnen zowel met losse gewichten als met een apparaat worden uitgevoerd, het afwisselen van deze twee verhoogt de efficiency van je inspanningen en bevordert je ontwikkeling. Je spieren reageren namelijk, naast op het gewicht waarmee je traint, ook op de wijze waarop je traint. Door af te wisselen kun je bepaalde oefeningen vervangen en een beter resultaat boeken.
Ademhaling
Tijdens het trainen is de ademhaling erg belangrijk. Het is van balang om op de juiste manier adem te halen. Hierdoor komt er minder druk op je longen en je hoofd te staan, krijgt je lichaam de nodige ontlading en kan jij de oefeningen beter uitvoeren.
De juiste wijze van ademhalen is als volgt:
- Adem in voordat je met de oefening gaat beginnen en iedere volgende keer dat je naar de beginpositie terugkeert (dit wordt ook wel de "negatieve rep" genoemd).
- Adem uit bij iedere krachtinspanning, dus iedere keer dat je vanuit de beginpositie naar de eindpositie beweegt (dit wordt ook wel de "positieve rep" genoemd).
Door hardop mee te tellen met je herhalingen zorg je dat je altijd goed ademhaalt. Je zult je tellen (en daarmee uitblazen) van nature op het moment van krachtinspanning leveren en daarmee automatisch inademen op het moment dat je terugkeert naar je beginpositie. Het is niet zo dat je maar een keer mag inademen en een keer mag uitademenper herhaling. Het belangrijkste is dat je uitademt op het moment dat je lichaam een krachtinspanning moet leveren.
Voor meer informatie / gesprek stof over Fysio & Fitness ga naar ons ForYou Gezondheid Forum! en bespreek hier alles over dit onderwerp én meer!
