Stress - Hoe kom je ervan af?
Stress is een vorm van spanning. Het is een verstoring van het evenwicht.
Gevolgen van stress
Stress heeft zowel lichamelijke als geestelijke gevolgen, maar stress is niet per definitie verkeerd. Het speelt bijvoorbeeld een rol als er gevaar dreigt en draagt dus bij aan overleven of welzijn. Stress kan ook positief zijn bij de voorbereiding op een wedstrijd, een bijzondere prestatie die geleverd gaat worden op het werk of privé. Deze vorm van stress zorgt ervoor dat je gefocust bent, alert en de zaken goed voorbereidt. Deze stress verdwijnt weer na enige tijd en je lichaam keert terug in een toestand van rust.
Er is sprake van negatieve stress als stress niet in je voordeel werkt. Negatieve stress kan zeer nadelige gevolgen hebben wanneer je het te lang of te intens ervaart. Er kunnen dan allerlei lichamelijke en geestelijke klachten ontstaan. Wanneer spanning en ontspanning met elkaar in balans zijn en elkaar regelmatig afwisselen, is er niets aan de hand. Als de spanning echter niet voldoende wordt opgevolgd door perioden van ontspanning, rust en emotionele ontlading, dan blijft de boog gespannen. De spanning blijft te lang op een hoog niveau, waardoor de volgende stressvolle situatie tot een nog hogere spanning leidt. De spanningsvolle situaties zullen elkaar steeds sneller opvolgen, omdat je minder kunt hebben. Na verloop van tijd neemt je veerkracht af. De rek is eruit. Dit kan leiden tot overspannenheid.
De grens tussen positieve spanning naar belasting en overbelasting overschrijd je heel geleidelijk. Er komen geleidelijk aan steeds meer problemen bij, want spanning op één gebied in je leven heeft ook invloed op andere gebieden. Zoals werkstress op den duur invloed kan hebben op je relaties en omgekeerd. Ontspanning is dus uitermate belangrijk!
Stress is niet voor iedereen gelijk. Wat de een als prettig en uitdagend ervaart vindt de ander bedreigend, hierbij speeld de persoonlijkheid een grote rol. Het is belangrijk om jezelf te kennen en te weten wat je optimale stressniveau is. Het klinkt misschien vreemd, maar je kunt ook te weinig spanning ervaren. Dit kan voor komen als je werk of studie te gemakkelijk of te eentonig is in vergelijking met je capaciteiten. Onderstimulatie kan leiden tot vermoeidheid, verveling, demotivatie of depressie.
Boven de optimale drempel kan stress leiden tot burn-out en alle bovengenoemde klachten. Mensen die op hun optimale stressniveau functioneren zijn gemotiveerd, efficiënt, in harmonie met zichzelf en hun omgeving, passen zich flexibel aan en hebben een heldere kijk, zijn zelfverzekerd en prettig gezelschap.
Signalen en klachten van stress
Fysieke klachten:
• slecht slapen en moeilijk in slaap vallen,
• dagelijks opgejaagd gevoel hebben,
• drukkend gevoel op de borst,
• veelal hoofdpijn, buikpijn, spierpijn, duizeligheid,
• hartkloppingen en hyperventilatie.
Emotionele klachten:
• stemmingswisselingen,
• snel geirriteerd zijn,
• snel een brok in de keel hebben.
Mentale klachten:
• minder tot niet flexibel zijn,
• minder betrokken voelen,
• vergeetachtigheid, slechte concentratie,
• paniekaanvallen en angstaanvallen.
Gedrags klachten:
• besluitenloosheid,
• meer medicatie, roken, drinken of snoepen,
• te weinig of te veel eten,
• geen zin in seks hebben,
• snel bazig of boos zijn.
Stress vermindering
1) Gezond eten, voldoende bewegen en op tijd naar bed helpt om uw lichaam in conditie te houden, waardoor u beter met stress om kan gaan. Iedere dag een half uur bewegen helpt al veel. Slaapmiddelen, roken, koffie en alcohol lijken het probleem in eerste instantie op te lossen, maar zullen het uiteindelijk alleen verergeren.
2) Ontdek welke activiteiten energie kosten en welke activiteiten energie opleveren. Leer te luisteren naar en reageren op de lichamelijke en psychische signalen. Herken de typische stresssignalen, maak keuzes en doe daar iets mee.
3) Concentreer op één ding tegelijk en probeer niet alles tegelijk te doen. Niet alles hoeft perfect, goed is over het algemeen goed genoeg.
4) Neem de tijd voor ontspanning en plan regelmatig leuke dingen. Als u met anderen afspreekt kunt u het ook moeilijker afzeggen. Geniet van alle kleine dingen!
Voor meer informatie / gesprek stof over Stress ga naar ons ForYou Gezondheid Forum! en bespreek hier alles over dit onderwerp én meer!
