Watertherapie
In de oudheid werden baden en behandelingen met koud water al als heilzaam beschouwd.
Priessnitz
Watertherapie kwam in de 19e eeuw in beeld dankzij de Silezische boerenzoon Vinzenz Priessnitz (1799-1851). Hij ontdekte dat koud water een weldadig effect had op zwellingen ten gevolge van kneuzingen en verstuikingen. Met behulp van watertherapie kwam Priessnitz van zijn gebroken ribben af die hij had opgelopen bij een overrijding met paard en wagen. Hij werd plaatselijk benoemd en in 1826 opende hij een kliniek in Grafenberg. Patienten kregen diverse soorten baden en natte verbanden, aangevuld met stevige kost (veel vlees gebakken in veel boter, augurken, erwten en kool, soep vooraf en gebak met boter toe) en vooral veel water als drank. Koud water.
Aan iedereen die leed aan astma, hernia, pokken, reuma, syfilif, tumoren, jicht, mazelen, oogontsteking, pleuritis en zenuwkoortsen werd genezing beloofd.
Toen Priessnitz overleed werd zijn kliniek gesloten, hij had namelijk niemand opgeleid om deze kliniek over te nemen. In Amerika werden bepaalde ideeën van Priessnitz wel overgenomen en gecombineerd met moderne opvattingen over gezondheid (denk aan vegetarische levensstijl, frenologie en de ideeën van Tissot over seks). De watertherapeuten besteedden ook veel aandacht aan vrouwenklachten en pre- en postnatale zorg, dit leverde hen veel klanten op.
Priessnitz en zijn volgelingen stonden er zoals gezegd op dat men veel koud water dronk, en beslist géén mineraalwater. Omstreeks het begin van de 20ste eeuw werd mineraalwater echter krachtig aanbevolen voor vele kwalen: aambeien, astma, bezorgdheid, bronchitis, diarree, eczeem en nog veel meer. Ook het baden in minerale bronnen, en uiteraard ter plaatse veel bronwater drinken, was populair. Zo had een bezoek aan Vichy de naam heilzaam te zijn voor jicht, leverklachten en diabetes, hetgeen mogelijk ook zo was (en nog steeds zo is), want deze kwalen worden gedeeltelijk door verkeerde eetgewoonten veroorzaakt. 'Crise de foie' (levercrisis) is Frans voor algemeen onwelbevinden, zoiets als 'Herzinsuffizienz' (onvoldoende hartwerking) in Duitsland.
Kneipp
Pastoor Sebastian Anton Kneipp (1821-1897) is een andere watertherapeut. Hij ontdekte de genezende kracht van koud water doordat hij genas van een ernstige longaandoening door te baden in de Donau. Hij wist niets van de activiteiten van Priessnitz en opende in 1880 een instituut waar echte artsen ook aan verbonden waren. Boeken van Kneipp haalden al snel miljoenenoplagen en Kneipp-verenigingen ontstonden. Nog steeds hebben de Duitse Kneipp-verenigingen samen ongeveer 100.000 leden.
Kneipps methode was veel uitgebreider dan die van Priessnitz. Kneipp beval aan om regelmatig blootvoets door bedauwd gras of sneeuw te kopen, door koud water te wandelen en werkte met kruiden en warm water. Daarnaast speelden zon en frisse lucht ook een grote rol. Hiermee was Kneipp een van de eerste beoefenaars van de natuurgeneeswijze.
Er is na een eeuw nog maar weinig bekend over de effectiviteit van Kneipps therapie. Natuurlijk kan een bad ontspannend werken, en een behandeling met koud water eventueel afgewisseld met warm water kan worden opgevat als een algemene prikkeltherapie.
Hand en voetbaden
In de alternatieve geneeswijzen zijn je handen en voeten erg belangrijke factoren. Dit is omdat er op je voetzolen en in je handpalmen zich reflexzones bevinden. Deze reflexzones weespiegelen je hele lichaam en door druk en massages van deze zones en de daarop aanwezige punten kunnen helpen klachten te verminderen of zelfs op te lossen.
Voet en handbaden zijn hierdoor een hulp bij het oplossen van problemen in het lichaam. Astma, zenuwpijnen, zonnesteek, slapeloosheid, hoofdpijn, koude handen, kramp, huidziekten en menstruatiepijnen zijn voorbeelden van klachten die je met hand en voetbaden kunt verminderen.
Koude douche
Een koude douche is niet altijd even aanlokkelijk, maar kan erg goed helpen tegen bepaalde klachten. De koude douche neem je maar een paar seconden per keer, en deze werkt versterkend. Afhankelijk van de klacht neem je een regenbuidouche of watervaldouche en richt je deze op bijvoorbeeld je buik, voeten of andere lichaamsdelen, ook afhankelijk van je klachten.
Een koude douche helpt tegen bijvoorbeeld een zwakke blaas, incontinentie, koorts, vermoeidheid en koude voeten.
Wisseldouche
Het wisselen van een douche of hand of voetbad van heet naar koud of andersom heet de wisseldouche en heeft een opmerkelijk effect. Door warmte verwijdt de huid zich en stroomt het bloed naar de oppervlakte van de huid. De dieperliggende delen van het lichaam beschikken dan over minder bloed. Door een koude douche komt er juist meer bloed dieper in je lichaam en minder aan de oppervlakte. Door warmte en kou te regelen kun je dus bepaalde gebieden in je lichaam ontlasten of juist stimuleren.
Er zijn twee soorten wisseldouches:
De Schotse wisseldouche neem je door een tot drie minuten heet en dan tien tot dertien seconden koud te douchen. Dit herhaal je een aantal malen.
De gelijk wisselende douche is een douche waarbij de koude en warme perioden gelijkmatig af worden gewisseld en de straal ook gelijkmatig blijft.
Bij bijvoorbeeld huidproblemen, energiegebrek en overmatig transireren kan de wisseldouche een oplossing zijn. Welke van de twee wisseldouches je gebruikt hangt af van de kwaal.
Bewegen in water
Als het lichaam wordt ondergedompeld in water ondervindt het opwaarste druk. In het water ben je dus een stuk lichter en worden je gewrichten minder belast. Schokken zijn minimaal en het water werkt ontspennend.
In het water ondervind je tijdens het bewegen meer weerstand dan bewegen in de lucht. De spieren moeten meer werk verrichten en het kost ook meer energie. Doordat de bewegingen in het water samen gaan met watercirculatie ontstaat er een soort massagewerking. Hierdoor wordt de doorbloeding verbeterd.
Dieren
Watertherapie is niet alleen goed voor mensen. Voor onder andere paarden en honden zijn er vele mogelijkheiden met watertherapie.
• Honden
Honden met bijvoorbeeld artrose, hernia of spierproblemen kunnen met behulp van speciale watertherapie weer goed leren bewegen. Voor nazorg volgend op bijvoorbeeld een oparatie aan een gebroken poot kan ook in de vorm van watertherapie. Om de spieren op te warmen kunnen honden gebruik maken van een warm bubbelbad. In Engeland wordt deze methode al ruim 20 jaar toegepast bij zwakke ruggetjes, slappe achterpoten of kapotte ellebogen.
De in Nederland meest voorkomende watertherapie voor honden is die met een aquatrainer. Dit is een bak gevuld met water en met op de bodem een loopband. De hond kan gecontroleerd bewegen en de hoogte van het water, de snelheid van de loopband en temperatuur van het water zijn variabel en onafhankelijk van elkaar in te stellen. Hierdoor zijn deze variabelen per hond verschillend af te stellen waardoor een ideaal trainingsprogramma per hond kan worden samengesteld. Met behulp van de aquatrainer kan bijvoorbeeld de coördinatie en stabiliteit verbeterd worden, de spieren worden versterkt, sensibiliteit, uithoudingsvermogen, mobiliteit en welbevinden kunnen verbeterd worden en zwellingen en oedeem nemen af.
• Paarden
Hydrotherapie bij paarden kan op meerdere manieren toegepast worden. Denk aan zwemmen in het water, een watertredbaan of loopband, maar ook het afspuiten van de benen na het werken. Watertherapie wordt gebruikt als preventie, voor het verbeteren en behouden van de conditie en om wonden en blessures sneller te laten genezen op een natuurlijke wijze zonder hulpstoffen en daarom ook zonder bijwerkingen.
Watertherapie na een blessure is eigenlijk het paard weer voorbereiden om weer aan het werk te gaan. Na de rust is een deel van de spieren verslapt en de spieropbouw zal weer moeten worden versterkt. Het is belangrijk om de spieren weer sterk te maken voor je weer hard aan het werk gaat met je paard.
Voor meer informatie / gesprek stof over Faalangst ga naar ons ForYou Gezondheid Forum! en bespreek hier alles over dit onderwerp én meer!
